Spectrumbox – wereldoriëntatie groep 6/7/8

Spectrumbox: wereldoriëntatie groep 6/7/8

Alle tools en benodigdheden ondergebracht in één handige verrijdbare box om leerlingen vanuit hun beleving richting te geven op het gebied van persoonsvorming, talentontwikkeling en coöperatief leren. Een totaal pakket, inclusief audiovisuele middelen en een digitale leeromgeving, samengesteld als antwoord op de onderwijsvraag van de 21e eeuw: “Hoe bereid ik een grote diversiteit aan kinderen voor op een leven lang leren in een wereld, die in hoog tempo digitaliseert?”.

Onderzoekende en ondernemende houding

Spectrumbox: onderwijsvernieuwing op het gebied van wereldoriëntatie in de praktijkDe Spectrumbox is een projectmatige manier van (samen)werken voor onderzoekend en ondernemend leren van de bovenbouw. Met de inzet van de Spectrumbox zijn de kerndoelen en tussenleerdoelen van alle vier domeinen (Mens en Samenleving, Natuur en Techniek, Ruimte, Tijd) van “Oriëntatie op jezelf en de wereld” afgedekt. Het gebruik van Spectrumbox zorgt voor de inbedding van 21st Century Skills in het dagelijkse onderwijsaanbod. Leerlingen worden aangespoord om kritisch te denken, vragen te stellen en vaardigheden te ontwikkelen die binnen alle (leer)gebieden van belang zijn. Spectrumbox is resultaatgericht en genereert een onderzoekende en ondernemende houding. Het materiaal is aangepast aan de psychologische ontwikkeling en geluksbeleving van kinderen vanaf groep 5.

Digitale databank en leeromgeving

De website van Spectrumbox ontsluit de avontuurlijke reis, die voor kinderen en hun leerkrachten vanaf groep 5 is weggelegd. De digitale leeromgeving is vormgegeven op basis van 7 aansprekende en functionele stripfiguren die veranderen in echte kinderen en per fase uitleg geven middels informatieve animerende instructiefilmpjes. Met gebruik van film, beeld, audio en tekst leggen de kleurige stripfiguren alle functionele stappen van het werkproces uit. De website is niet alleen verleidelijk, maar ook gericht op het functioneel bedienen van een grote diversiteit aan kinderen. Met behulp van het veelzijdig bronnenmateriaal hebben kinderen keuze in de manier waarop ze kennis verwerven.  In kleine onderzoeksgroepjes worden kinderen uitgedaagd tot het stellen van onderzoeksvragen.  De concrete leerdoelen (kerndoelen wereldoriëntatie en taalonderwijs) liggen vast, maar de manier waarop die behaald worden, is aan de reizigers! Met een digitaal portfolio als kompas wordt iedere dwaling een leerzame ervaring, waarin 21ste eeuwse vaardigheden ontwikkeld worden.

Show- en opbergkast

Spectrumbox is geen box! Geen methode die voorschrijft, op welke manier kennis moet worden overgedragen. De verrijdbare box van Spectrumbox is een fysieke vertaling om “het nieuwe leren” concreet aan te pakken en toepasbaar te maken in en om het klaslokaal. De ruimgevulde box, voorzien van tastbare tools, is een gereedschapskist om aan elke leerling maatwerk te leveren. “Out of de box” met ruimte voor persoonlijke inkleuring. De multifunctionele box is een hulpmiddel bij het opbouwen en structureel onderhouden van een krachtige coöperatieve leeromgeving. In een handomdraai verandert de box in een showtafel en opbergbox . Eén ding is zeker: de uitdagende aanpak is na de onlosmakelijke leerkrachtentraining niet meer weg te stoppen in de box.

Gefaseerd leerproces

In de gestructureerde manier van werken van Spectrumbox worden de 7 fases in het leerproces gerepresenteerd door de zes waarneembare kleuren van de regenboog plus de niet-waarneembare kleur ultraviolet. Om de functionele stappen voor de kinderen herkenbaar en benoembaar te maken, zijn er 7 verschillende personages als hoofdrolspelers opgenomen in de leeromgeving. De hoofdrolspelers van Spectrumbox zijn:

  • Gamejoker (rood): de onderzoekende houding wordt aangewakkerd vanuit een Startgame
  • Analist (oranje): de voorkennis wordt geactiveerd en het onderwerp wordt geanalyseerd
  • Planner (Geel): het onderzoek wordt gedefinieerd en ingepland
  • Ondernemer (Groen): het verwerven van informatie en ontwerpen van een eindopdracht
  • Teamcaptain (Blauw): het projectmatig werken wordt gecoördineerd
  • Presentator (Paars): het eindresultaat wordt gepresenteerd
  • Coach (ultraviolet): voor het regulieren van de RAS, het beloningssysteem en reflectie

Startcards met Tule doelen

In Spectrumbox zijn meer dan 110 Startcards opgenomen. Een Startcard is een compacte informatieve kaart die gelinkt is aan de inhoud van de kerndoelen van “Oriëntatie op jezelf en de wereld” van het SLO (nummer 35 t/m 53). De projectmatige manier van werken begint bij het uitspelen van die Startcard. In de rechter bovenhoek staan de Spectrumjokers afgebeeld, waaruit de kinderen kunnen kiezen om het onderwerp in spelvorm te introduceren aan hun klasgenoten. De spelbeschrijving wordt per Spectrumjoker op de website van Spectrumbox audiovisueel uitgelegd. De Startcards zijn woordenschatkaarten, die aanzetten tot het stellen van vragen en het doen van uitgebreid onderzoek. De dikgedrukte woordjes op de Startcards zijn belangrijke sleutelwoorden, die in groep 5 – 8 aan de orde komen. Deze sleutelwoorden zijn per kerndoel opgenomen in de digitale kennisbanken (Biebboxen) van de leeromgeving. De Biebboxen zijn gevuld met teksten, websites, films, animaties en educatieve games. Binnen ieder onderwerp valt nog een wereld te verkennen en te onderzoeken.

Projectmateriaal opbergbakken

Binnen Spectrumbox onderhouden leerlingen een digitaal of “tastbaar” portfolio.  Het portfolio van Spectrumbox wordt spelenderwijs opgebouwd vanaf de eerste fase van de “Gamejoker”. Op de websitepagina’s van de Spectrumbox stripfiguren kunnen de logboek-formulieren per fase ingevuld, opgeslagen en uitgeprint worden. Alle logboekbladen bij elkaar vormen, in combinatie met andere documenten, verslagen en werkstukken, een werk-, functioneel- en presentatieportfolio. Voor de opslag van het “tastbare” portfolio en andere projectmaterialen, is er per onderzoeksgroepje een opbergbak in de Spectrumbox kast.

Leerproces begeleiding

Aan de hand van knieboek en de instructiefilmpjes wordt de werkwijze van het thematische leerproces eenvoudig uitgelegd aan de kinderen.Het samenwerken wordt ondermeer vormgegeven door de RAScards. RAS staat voor “Regels en Afspraken Spectrumbox”. RAScards zijn teamontwikkelingskaarten, die bijdragen aan de randvoorwaarden van coöperatief leren. Bij het werken met Spectrumbox ontwikkelen kinderen samenwerkingsvaardigheden, die waardevol zijn voor het socialisatieproces en de persoonsontwikkeling. Ieder aandachtsgebied (in totaal 6) beschrijft in duidelijke taal de bijbehorende gedragsverwachtingen. De kinderen doorlopen binnen het onderzoeksgroepje een RAScard en werken met elkaar spelenderwijs aan de vaardigheden.

Projectbord

Het magnetische projectbord, waarop met whiteboard markers kan worden geschreven, is een concreet instrument om de onderzoeksactiviteiten van de klas te reguleren. Het is een overzichtsbord waarop ook de stripfiguren van de functionele stappen van de projectmatige aanpak zijn opgenomen. Door het opschrijven van de onderwerpen, de namen van de kinderen en de te ondernemen acties, blijft ieder project beheersbaar. Het projectbord herbergt ook een beloningssysteem. Gedurende een project verdienen kinderen ”Coachzegels”. Zodra de onderzoeksgroepjes gevormd zijn, worden de Coachzegels verzilverd in topsterren. Deze magnetische sterren krijgen een prominente plek op het planbord. Welk onderzoeksgroepje behaalt de meeste topsterren?

Leerkrachtmateriaal

Het leerkrachtmateriaal bestaat uit een kopieermap en een handleiding. De kopieermap is gevuld met een schema van de kerndoelen en de TULE van “Oriëntatie op jezelf en de wereld”. Het te kopiëren overzicht is een hulpmiddel voor het selecteren en registreren van leerdoelen en het samenstellen van een project. De opgenomen definities en begrippen zijn sleutelwoorden van de vier domeinen Mens & Maatschappij, Natuur & Techniek, Ruimte en Tijd. De sleutelwoorden zijn prominent afgedrukt op het leerling materiaal (de Startcards) en opgenomen binnen de digitale kennisbanken. De compacte handleiding beschrijft de visie van Spectrumbox en de uiteenzetting van de fysieke vertaling. Het werkproces is op gestructureerde wijze per fase beschreven. De Flowchart geeft in één oogopslag zicht op het totale verloop van een project. Dit overzicht is voor de leerkracht ook opgenomen op de website van Spectrumbox.

De driejaren-cyclus

Om zoveel mogelijk vanuit samenhang te werken, zijn de kerndoelen en TULE inhouden van de vier domeinen verwerkt in zes verschillende thema’s. Dit betekent dat de aangeboden leerinhouden over drie leerjaren verdeeld kunnen worden.

Comments are closed.